background-pages-01
Zapożyczenia
Pedantyczny bankier, wirtuoz wiolonczeli, w swej altanie na karmazynowym materacu pod baldachimem otoczony lawendą delektował się karczochami, popijając caffè latte przy akompaniamencie pianina, eh, dolce vita, eh, dolce far niente!

To absurdalne z pozoru zdanie może posłużyć za przykład wpływu języka włoskiego na współczesną polszczyznę. Italianizmy będące (zapożyczeniami językowymi (pożyczkami, wyrazami obcymi) to obce w strukturze języka polskiego wyrażenia i zwroty oddające charakter lokalny pewnych przejawów życia kulturalnego, społecznego, militarnego, itp.

Proces zapożyczania, zwany również interferencją językową, polega na przejęciu elementów jednego języka przez użytkowników innego języka, zazwyczaj na drodze bezpośrednich kontaktów. Im systemy językowe są od siebie bardziej odległe tym zmiany zapożyczanych wyrazów większe. Ponadto na stopień asymilacji ma wpływ stopień znajomości języka obcego wśród nowych użytkowników.

Ze względu na przedmiot można wyodrębnić zapożyczenia właściwe (takie odnajdziemy w przytoczonym na wstępie zdaniu) czyli przejęte słowa o spolszczonej pisowni oraz kalki słowotwórcze bądź frazeologiczne (np. capo di tutti capi – słynny dzięki reklamie telewizyjnej portalu internetowego szef wszystkich szefów). Zapożyczenia wzbogacają język o nieistniejące w nim konstrukcje. Ich badanie, szczególnie jeśli chodzi o ustalenie chronologii zapożyczeń, to żmudna praca wymagająca analizy udokumentowanych opracowań leksykograficznych.

Znacznie łatwiej pokusić się o analizę semantyczną. Dla przykładu najczęściej spotykane kategorie zapożyczeń włoskich w języku polskim dotyczą sztuki (muzyka, balet, malarstwo, np. tenor, sopran, tercet, trio, wiolonczela, kwartet, alt, aria, duet, fortepian, vibrato, prymabaleryna, akwarela, tempera, szkic, itp), gastronomii (al dente, parmezan, mozzarella, stracciatella, mortadela, musztarda, panna cotta, risotto, salami, pulpet, sztućce, itp.), ekonomii (bankowość, handel, np. bank, bankier, konto, saldo, brutto, netto, in blanco, storno, taryfa, waluta, żyrant, indos, itp.), botaniki (cukinia, kalafior, karczoch, lawenda, pomidor, pomarańcza, tulipan, seler, itp.), wojskowości (arsenał, bastion, batalia, batalion, forteca, kawaleria, szpada, sztylet, itp.), architektury (altana, belweder, fronton, kaseton, parapet, pergola, sztukateria, rotunda, itp.), sportu (batut, faworyt, salto, trampolina,
rakieta, regaty, itp.), tematyki morskiej (bandera, fregata, galera, gondola, korsarz, marina, molo, laguna, itp.), religii (nowenna, nuncjatura, taca, mantolet, itp.), geologii (granit, lawa, trawertyn, itp.), odzieży (cekin, mankiet, ortalion, welon, itp.), techniki (busola, kompas, itp.) i medycyny (np. malaria, kwarantanna, insulina, itp.).