background-pages-01
Dialekty

Język, który obecnie znamy jako włoski, rozwinął się z jednego spośród dialektów - florenckiego, m.in. dzięki temu, że tworzyli w nim Dante, Petrarka i Boccaccio. Od zjednoczenia Włoch aż do końca II wojny światowej poza Toskanią pozostawał językiem przede wszystkim pisanym. Po 1945r., dzięki rozwojowi telewizji, rozpowszechniła się także jego forma mówiona. Statystyki wskazują, że obecnie około 44% mieszkańców Włoch używa wyłącznie języka włoskiego, 51% - języka włoskiego i dialektu, a 5% posługuje się wyłącznie dialektem.

Historia polityczna terenów Półwyspu Apenińskiego sprzyjała pogłębianiu się różnic pomiędzy poszczególnymi dialektami. Najbliższy łacinie, od której większa ich część pochodzi, pozostał dialekt sardyński. Linia Spezia-Rimini dzieli Włochy na strefy dialektów północnych oraz południowo - środkowych.

Dialekty różnią się od siebie pod względem fonetycznym, leksykalnym, morfologicznym i składniowym. Właśnie dlatego mieszkańcy terenów położonych nawet w niewielkiej odległości od siebie mogą się nie rozumieć.

Kilka ciekawostek.

• Mieszkańcy pewnych południowych regionów używają słowa „cattiva" (zła, złośliwa) zamiast „vedova" (wdowa). Forma pochodząca od łacińskiego „captivus" (więzień, niewolnik) odnosi się bowiem do tradycyjnego przeżywania żałoby po stracie męża - w samotności, kiedy to kobieta staje się niemal więźniem w swoim domu.
• Mieszkańcy Bolonii pozbawiają męskie formy przymiotników końcówki „o"- zamiast avaro mówią więc avar.
• W zależności od sposobu wymawiania głosek o i e (otwarte – zamknięte) można rozróżnić, z jakiej części Włoch pochodzi nasz rozmówca.
• Przeciętny Sycylijczyk w ciągu minuty wypowie znacznie więcej słów niż rzymianin.
• Różnice dialektalne wykorzystywane są także do osiągnięcia efektu komicznego np. kabaretach. Ta tradycja pochodzi zapewne jeszcze z czasów commedii dell'arte, w której każda maska posługiwała się innym dialektem (np. Dottore – bolońskim, a Pulcinella neapolitańskim).

Przydatny link: dialekty wloskie